Tradycyjna szarlotka na dużą blachę – przepis

Chcesz upiec prawdziwą, domową szarlotkę, która wypełni zapachem jabłek cały dom i wystarczy dla dużej rodziny. Ten przepis na tradycyjną szarlotkę na dużą blachę poprowadzi Cię krok po kroku, nawet jeśli pieczesz rzadko. Włącz piekarnik, przygotuj jabłka i upiecz ciasto, które zniknie z blachy w mgnieniu oka.

Składniki

• 600 g mąki pszennej tortowej
• 250 g zimnego masła
• 150 g cukru pudru
• 2 łyżeczki proszku do pieczenia
• szczypta soli
• 4 żółtka jaj (białka odłóż osobno)
• 3–4 łyżki kwaśnej śmietany 18% (tylko w razie potrzeby, do zebrania ciasta)
• około 2,5 kg kwaśnych jabłek, np. szara reneta, antonówka, ligol, szampion
• 3–4 łyżki cukru do jabłek (w zależności od ich słodyczy)
• 2 łyżeczki cynamonu
• 3 łyżki soku z cytryny
• 3–4 łyżki bułki tartej lub kaszy manny do podsypania spodu
• 4 białka jaj
• 3 łyżki drobnego cukru do piany
• cukier puder do posypania upieczonego ciasta

Szarlotka z tego przepisu wypełnia dużą blachę o wymiarach około 25 × 36 cm, co daje mniej więcej 16 sporych porcji ciasta.

Sposób wykonania

1. Przygotuj dużą blachę do pieczenia o wymiarach zbliżonych do 25 × 36 cm. Wyłóż ją papierem do pieczenia albo delikatnie natłuść masłem i oprósz mąką.
2. Do dużej miski przesiej mąkę z proszkiem do pieczenia. Dodaj sól oraz cukier puder. Wymieszaj krótko suchą ręką, aby składniki się połączyły.
3. Dodaj zimne masło pokrojone w kostkę. Rozcieraj je z mąką palcami lub siekaj nożem, aż powstanie drobna, piaskowa kruszonka.
4. Do miski dodaj żółtka. Zacznij zagniatać ciasto. Jeśli będzie się rozsypywać, wlej po łyżce kwaśnej śmietany i szybko wyrabiaj, tylko do momentu połączenia składników. Ciasto powinno być zwarte i gładkie, ale nie lepkie.
5. Uformuj z ciasta kulę, następnie podziel ją na dwie części w proporcji około 2/3 i 1/3. Większą część przełóż do lodówki na minimum 30 minut. Mniejszą część zawiń w folię i włóż do zamrażarki. Dzięki temu łatwiej zetrzesz ją później na wierzch.
6. W czasie gdy ciasto się chłodzi, przygotuj jabłka. Obierz je, usuń gniazda nasienne i zetrzyj na tarce o dużych oczkach lub pokrój w bardzo drobną kostkę.
7. Starte jabłka przełóż do dużego garnka. Dodaj sok z cytryny, aby nie ściemniały, oraz cukier i cynamon. Wymieszaj.
8. Podgrzewaj jabłka na średniej mocy palnika, często mieszając. Duś je około 10–15 minut, aż zmiękną i odparuje nadmiar soku. Masa powinna być wilgotna, ale niezbyt płynna, aby nie rozmiękczyć spodu.
9. Gotową masę jabłkową odstaw do całkowitego wystudzenia. Na kruche ciasto nakładamy wyłącznie wystudzone jabłka, wtedy zachowa ono swoją kruchość.
10. Nagrzej piekarnik do temperatury 180°C, funkcja góra–dół.
11. Wyjmij z lodówki większą część ciasta. Rozwałkuj ją na prostokąt nieco większy niż dno blachy. Jeśli ciasto się klei, podsyp je delikatnie mąką lub rozwałkuj między dwoma arkuszami papieru do pieczenia.
12. Przełóż rozwałkowane ciasto do formy i dokładnie wylep nim dno oraz boki na wysokość około 2–3 cm. Nakłuj spód widelcem w kilku miejscach. Podpiecz spód przez około 12–15 minut w nagrzanym piekarniku, aż lekko się zrumieni.
13. Wyjmij podpieczony spód z piekarnika. Równomiernie posyp go bułką tartą lub kaszą manną. Ta cienka warstwa wchłonie nadmiar soku z jabłek.
14. Na tak przygotowany spód wyłóż wystudzoną masę jabłkową. Rozprowadź ją równo po całej powierzchni blachy, lekko dociskając łyżką.
15. Do czystej, suchej miski wlej białka. Ubijaj je mikserem na średnich obrotach, aż się spienią. Stopniowo zwiększaj obroty, aż białka będą prawie sztywne. Dodawaj po łyżce cukru, dalej ubijając, aż powstanie gęsta, lśniąca piana.
16. Gotową pianę z białek rozsmaruj równą warstwą na masie jabłkowej. Możesz zrobić delikatne fale łyżką, które po upieczeniu będą ładnie wyglądać.
17. Wyjmij z zamrażarki mniejszą część ciasta. Zetrzyj je na tarce o dużych oczkach prosto na pianę z białek, równomiernie pokrywając całą powierzchnię ciasta. Powstanie wierzchnia warstwa przypominająca kruszonkę.
18. Wstaw blachę z ciastem do nagrzanego piekarnika. Piecz przez około 40–50 minut w 180°C, aż wierzch będzie wyraźnie złoty, a brzegi lekko zrumienione.
19. Po upieczeniu wyjmij szarlotkę z piekarnika. Zostaw ją w formie do całkowitego wystudzenia. Dzięki temu nadzienie się ustabilizuje, a ciasto będzie się ładnie kroić.
20. Przed podaniem obficie oprósz wierzch cukrem pudrem przez sitko. Krojąc, staraj się uzyskać jednakowe kawałki. Z tej ilości otrzymasz około 16 sporych porcji.

Szarlotkę najlepiej kroić dopiero po pełnym wystudzeniu, wtedy spód pozostaje kruchy, piana sprężysta, a nadzienie nie wypływa.

Dodatkowe wskazówki i informacje

Wybór jabłek jest bardzo istotny dla smaku całej szarlotki. Najlepiej sprawdzają się odmiany kwaśne i lekko mączyste, które podczas duszenia częściowo się rozpadają i tworzą gęstą masę. Jeśli używasz słodszych jabłek deserowych, zmniejsz ilość dodanego cukru lub dodaj odrobinę więcej soku z cytryny.

Dla wzbogacenia smaku możesz do jabłek dosypać garść rodzynek namoczonych wcześniej w gorącej wodzie albo w rumie. Dobrym dodatkiem są też posiekane orzechy włoskie lub płatki migdałowe. Wystarczy rozsypać je cienką warstwą na masie jabłkowej przed wyłożeniem piany z białek.

Jeśli wolisz prostszą wersję ciasta, możesz zrezygnować z piany z białek. Wtedy na jabłka od razu zetrzyj pozostałe ciasto lub rozwałkuj je w cienki placek i ułóż na wierzchu niczym przykrywkę. Szarlotka bez piany jest nieco niższa, ale bardzo klasyczna i równie smaczna.

Tradycyjną szarlotkę na dużą blachę najlepiej podawać w temperaturze pokojowej, do kawy lub herbaty. Na wyjątkowe okazje możesz ją serwować lekko podgrzaną, z gałką lodów waniliowych lub kleksem bitej śmietany. Ciepłe jabłka w połączeniu z zimnymi lodami dają efekt jak w dobrej cukierni.

Upieczone ciasto przechowuj pod przykryciem w chłodnym miejscu lub w lodówce. W temperaturze pokojowej zachowa świeżość 1–2 dni. W lodówce będzie dobre nawet przez 4–5 dni. Szarlotkę możesz także zamrozić w porcjach. Po rozmrożeniu wystarczy ją lekko podgrzać w piekarniku, aby odświeżyć smak i chrupkość spodu.

Poniżej orientacyjna wartość odżywcza jednej porcji, przy założeniu, że z blachy otrzymasz 16 kawałków ciasta:

Pamiętaj, że są to wartości przybliżone i zależą od dokładnie użytych składników, rodzaju jabłek oraz grubości poszczególnych warstw ciasta. Domowa szarlotka to przede wszystkim deser na specjalne chwile, a duża blacha idealnie sprawdza się na rodzinne spotkania i święta.