Miodownik – przepis na tradycyjne ciasto

Zapraszam Cię do przygotowania klasycznego miodownika z kruchymi, miodowymi blatami i aksamitnym kremem z kaszy manny. To ciasto pięknie dojrzewa w lodówce i z każdym dniem smakuje coraz lepiej. Przy odrobinie cierpliwości zrobisz wypiek, który zachwyci całą rodzinę podczas świąt i rodzinnych spotkań.

Składniki

• 500 g mąki pszennej tortowej
• 200 g masła (min. 82% tłuszczu), w temperaturze pokojowej
• 150 g miodu płynnego
• 150 g cukru pudru
• 2 duże jajka
• 2 łyżeczki sody oczyszczonej
• 1 łyżeczka kakao (dla ładniejszego koloru ciasta)
• szczypta soli
• 3 szklanki mleka 3,2% (po 250 ml, razem 750 ml)
• 120 g kaszy manny
• 150 g masła (w temperaturze pokojowej, do kremu)
• 120 g cukru pudru (do kremu)
• 2 opakowania cukru z wanilią po 16 g
• 3–4 łyżki powideł śliwkowych, najlepiej domowych
• 80 g masła (do polewy)
• 3 łyżki kakao
• 4 łyżki cukru
• 4 łyżki mleka do polewy
• 50 g płatków migdałowych lub posiekanych orzechów do posypania

Składniki wystarczą na prostokątną blaszkę około 23 x 33 cm, czyli około 20–24 porcje ciasta.

Sposób wykonania

1. Przygotowanie ciasta miodowego
   Do większego garnka włóż 200 g masła, dodaj miód oraz 150 g cukru pudru. Podgrzewaj na małym ogniu, aż masło się rozpuści, a składniki połączą w jednolitą masę. Mieszaj co jakiś czas, aby nic się nie przypaliło. Gdy masa będzie gładka, odstaw garnek do lekkiego przestudzenia. Powinna być ciepła, ale nie gorąca.

2. W misce wymieszaj mąkę z sodą, kakao oraz szczyptą soli. Przesiej całość, żeby napowietrzyć mąkę i pozbyć się grudek. Do suchych składników wbij jajka, wlej przestudzoną miodową masę i wyrób ciasto. Możesz zrobić to ręcznie lub mikserem z hakiem. Ciasto ma być miękkie i lekko klejące, ale dające się zagnieść w kulę.

3. Uformuj kulę z ciasta, zawiń w folię spożywczą i włóż do lodówki na około 30 minut. Schłodzenie sprawi, że ciasto będzie łatwiej rozwałkować i mniej się będzie rwać.

4. Formowanie i pieczenie blatów
   Schłodzone ciasto podziel na 4 równe części. Blaszkę 23 x 33 cm wyłóż papierem do pieczenia. Każdą porcję ciasta rozwałkuj na cienki prostokąt wielkości blaszki. Najwygodniej wałkować bezpośrednio na papierze, który potem przenosisz na formę. Blaty mają być cienkie. Dzięki temu po przełożeniu kremem zmiękną i staną się delikatne.

5. Nagrzej piekarnik do 180°C, funkcja góra–dół. Piecz każdy blat osobno przez około 10–13 minut, do lekkiego zrumienienia. Blaty mogą być po upieczeniu twarde. To normalne. Podczas leżakowania z kremem wyraźnie zmiękną. Upieczone blaty ostrożnie zdejmij z blaszki i odstaw do wystudzenia na kratce.

6. Gotowanie kaszy manny na krem
   Do garnka wlej 3 szklanki mleka. Dodaj kaszę mannę, cukier z wanilią i dokładnie wymieszaj rózgą kuchenną, aby kasza równomiernie się rozprowadziła. Dodaj 120 g cukru pudru (możesz dosypywać stopniowo i sprawdzać, czy słodkość jest odpowiednia).

7. Podgrzewaj mleko z kaszą na średnim ogniu, mieszając niemal cały czas. Kiedy masa zacznie gęstnieć, zmniejsz ogień i gotuj jeszcze około 7–8 minut. Krem powinien mieć konsystencję bardzo gęstego budyniu. Zwróć uwagę, aby nie przypalić dna garnka. Gładkie, dokładne mieszanie jest tutaj bardzo ważne.

8. Gorącą masę z kaszą przełóż do miski i od razu przykryj folią spożywczą tak, aby dotykała powierzchni kremu. Dzięki temu nie utworzy się nieprzyjemny kożuch. Odstaw do całkowitego wystudzenia w temperaturze pokojowej. Nie wkładaj gorącej masy do lodówki, żeby kasza nie stała się zbita.

9. Ubicie kremu maślanego z kaszą manną
   Gdy krem z kaszy będzie w temperaturze pokojowej, rozpocznij ucieranie masła. 150 g miękkiego masła włóż do miski miksera i ucieraj kilka minut, aż stanie się jasne i puszyste. W tym etapie dobrze napowietrzone masło zapewni lekką, gładką strukturę kremu.

10. Do utartego masła dodawaj wystudzoną kaszę mannę po 1–2 łyżki. Miksuj na średnich obrotach po każdym dodaniu, aż masa będzie jednolita. Otrzymasz gładki krem o delikatnej, maślanej konsystencji. Jeśli pojawią się drobne grudki, można na chwilę zwiększyć obroty miksera lub krótko zblendować krem ręcznym blenderem.

11. Przekładanie miodownika
    Przygotuj blaszkę 23 x 33 cm i wyłóż jej dno świeżym papierem do pieczenia. Na dno połóż pierwszy miodowy blat. Na jego powierzchni rozsmaruj bardzo cienką warstwę powideł śliwkowych. Dzięki powidłom smak ciasta będzie bardziej zrównoważony, a słodycz kremu przyjemnie przełamana owocową nutą.

12. Na powidłach rozsmaruj około 1/3 kremu z kaszy manny. Wyrównaj wierzch szpatułką lub nożem. Przykryj drugim blatem, lekko dociśnij dłonią, aby blaty dobrze połączyły się z kremem. Drugi blat także możesz delikatnie posmarować powidłami, ale już znacznie cieńszą warstwą, a następnie wyłożyć kolejną porcję kremu. Ponownie wyrównaj.

13. Ułóż trzeci blat, połóż na nim ostatnią część kremu, wygładź i przykryj czwartym, ostatnim blatem. Wierzch na razie pozostaw suchy, bez polewy. Całe ciasto zawiń dokładnie w folię spożywczą lub przykryj szczelnie, aby nie wysychało. Wstaw do lodówki na minimum 12 godzin, najlepiej na 24 godziny. W tym czasie blaty wyraźnie zmiękną, a smaki się połączą.

14. Przygotowanie polewy kakaowej
    Do małego garnuszka włóż 80 g masła, dodaj kakao, cukier i mleko. Podgrzewaj na niewielkim ogniu, mieszając, aż wszystkie składniki się rozpuszczą, a polewa stanie się gładka i lekko lśniąca. Po zagotowaniu pogotuj jeszcze minutę, aby masa się połączyła, następnie odstaw do lekkiego przestudzenia. Polewa ma być płynna, ale nie zupełnie gorąca.

15. Wykończenie ciasta
    Wyjmij miodownik z lodówki i zdejmij folię. Na wierzch równomiernie wylej jeszcze ciepłą polewę kakaową, rozprowadzając ją szpatułką aż po brzegi. Od razu posyp powierzchnię płatkami migdałowymi lub posiekanymi orzechami. Lekko dociśnij dłonią, aby przylepiły się do polewy.

16. Ciasto ponownie wstaw do lodówki na co najmniej 3–4 godziny, aby polewa zastygła, a miodownik dobrze się schłodził. Krojąc ciasto używaj ostrego noża, najlepiej zanurzanego na chwilę w gorącej wodzie i wycieranego do sucha. Otrzymasz wtedy równe, estetyczne kawałki.

17. Planowanie w czasie
    Miodownik najlepiej przygotować z wyprzedzeniem. Możesz upiec miodowe blaty 2–3 dni wcześniej, przechować je w suchym, chłodnym miejscu zawinięte w papier i szczelnie w folię. Następnie, na dzień lub dwa przed podaniem, ugotuj krem, przełóż blaty i odstaw do lodówki. Z każdym dniem ciasto staje się bardziej aromatyczne i delikatniejsze.

Dodatkowe wskazówki i informacje

Miodownik najlepiej smakuje po 2–3 dniach leżakowania. Dlatego to idealne ciasto „na zapas” – możesz je przygotować przed świętami, gdy w kuchni jest jeszcze spokojniej, i mieć gotowy deser na ważny dzień.

Ciasto podawaj pokrojone w prostokąty lub kwadraty. Sprawdzi się na:

• świątecznym stole jako klasyczny wypiek obok sernika i makowca
• imieninach i rodzinnych spotkaniach przy kawie
• przyjęciach, gdzie ważne jest ciasto, które dobrze znosi przechowywanie i transport

Przechowuj miodownik w lodówce, przykryty lub w pojemniku. Zachowuje świeżość nawet do tygodnia. Wyjmij go z lodówki około 20–30 minut przed podaniem. Wtedy krem zmięknie, a miodowe nuty będą lepiej wyczuwalne.

Dla osób, które lubią eksperymenty, można:

• posmarować pierwszy blat dżemem z czarnej porzeczki zamiast powideł śliwkowych
• dodać odrobinę aromatu migdałowego do kremu z kaszy manny
• podsypać boki ciasta drobną posypką z pokruszonych, upieczonych skrawków blatów

Poniżej orientacyjna wartość odżywcza jednego kawałka ciasta (przy podziale na 24 porcje):

Miodownik to ciasto, które łączy kruchość miodowych blatów z gładkim, waniliowym kremem i delikatnie kwaskową warstwą powideł. Dzięki temu, mimo swojej treściwości, nie jest nadmiernie słodki i chętnie sięga się po kolejny kawałek.