Przepis na keks, który zawsze się udaje – sprawdzone składniki i porady

Keks to jedno z najbardziej rozpoznawalnych ciast, które od lat gości na polskich stołach, szczególnie podczas Świąt Bożego Narodzenia. Przepis na dobry keks to sprawdzony sposób na udany wypiek – puszysty, wilgotny i pełen aromatycznych bakalii.

Dobry keks wyróżnia się puszystym ciastem i równomiernie rozłożonymi bakaliami, które nie opadają na dno dzięki obtoczeniu ich w mące. Najważniejsze jest użycie składników o temperaturze pokojowej oraz pieczenie w trybie góra-dół.

W czasach PRL keks cieszył się w Polsce ogromną popularnością, bo opierał się na prostych, łatwo dostępnych składnikach – mące, maśle, jajkach i cukrze. Kolorowe bakalie dodawane do środka stawały się radosnym, barwnym akcentem w środku zimy, dlatego ciasto to na stałe wpisało się w tradycję świąteczną wielu domów.

Składniki na tradycyjny keks

Przygotowanie keksu wymaga kilku podstawowych składników, które są dostępne w większości sklepów przez cały rok. Istotne jest odpowiednie dobranie proporcji, które zapewnią ciastu puszystość i wilgotność. Oto, co będzie potrzebne, aby stworzyć ten wyjątkowy wypiek:

• 200 g masła w temperaturze pokojowej,
• 5-6 jajek również w temperaturze pokojowej,
• 320 g mąki pszennej (około 2 szklanki),
• 80-140 g cukru pudru,
• 1-2 łyżki śmietany 18% lub jogurtu naturalnego,
• 1-2 łyżeczki proszku do pieczenia.

Te składniki tworzą biszkoptową bazę keksu, która po upieczeniu pozostaje miękka i soczysta przez wiele dni. Warto, aby wszystkie produkty osiągnęły temperaturę pokojową, wtedy masa będzie jednolita i dobrze napowietrzona.

Jakie bakalie wybrać do keksu?

Bakalie stanowią serce keksu, nadając mu unikalnego smaku i tekstury. Można sięgnąć po różnorodne suszone owoce i orzechy, które wzbogacą ciasto zarówno wizualnie, jak i smakowo. Oto propozycje bakalii, które dobrze komponują się w keksy:

• rodzynki, najlepiej namoczone w rumie dla intensywniejszego smaku,
• suszona żurawina,
• suszone morele, pokrojone w drobne kawałki,
• kandyzowana skórka pomarańczowa,
• figi pokrojone na mniejsze kawałki,
• orzechy włoskie lub migdały, posiekane.

Aby uniknąć opadania bakalii na dno ciasta, warto je wcześniej obtoczyć w niewielkiej ilości mąki. Taka technika zapewnia równomierne rozmieszczenie składników w masie keksowej i pozwala zachować pożądaną strukturę wypieku. Jeśli dodajesz do ciasta rodzynki wraz z rumem, w którym się moczyły, zmniejsz ilość dodawanej śmietany lub jogurtu, aby zachować odpowiednią gęstość masy.

Przepis na keks krok po kroku

Przygotowanie ciasta na keks jest procesem, który wymaga precyzji i spokojnej pracy krok po kroku. Poniżej znajdziesz szczegółową instrukcję, jak to zrobić:

1. W misie miksera ubij 200 g miękkiego masła z 80-140 g cukru pudru na jasną, puszystą masę, około 5-7 minut.
2. Dodawaj jajka pojedynczo, miksując po każdym przez 1 minutę, aż masa będzie gładka i napowietrzona.
3. Wsyp proszek do pieczenia do 320 g mąki pszennej, przesiej i stopniowo dodawaj do masy, delikatnie mieszając łopatką.
4. Wmieszaj 1-2 łyżki śmietany lub jogurtu dla wilgotności.
5. Obtocz 400 g bakalii w 2 łyżkach mąki i ostrożnie połącz z ciastem, by nie straciło powietrza.

Dla uzyskania wyjątkowej puszystości i tradycyjnej struktury warto oddzielić żółtka od białek, ubić białka na sztywną pianę i delikatnie wmieszać je szpatułką do gotowej masy na samym końcu.

Tak przygotowaną masę przełóż do formy keksowej o wymiarach 11×25 cm lub maksymalnie 11×30 cm, wysmarowanej masłem i obsypanej mąką lub wyłożonej papierem do pieczenia. Dla ilości około 320 g mąki takie rozmiary foremki pozwalają uzyskać wyższe, ładnie wyrośnięte ciasto. Wyrównaj wierzch i wstaw do nagrzanego piekarnika.

Jak piec keks, aby był idealny?

Ustaw piekarnik na 170-180°C z grzaniem góra-dół. Włóż formę do nagrzanego piekarnika i piecz przez 45-70 minut.

Pieczenie to bardzo ważny etap, który decyduje o jakości finalnego wypieku. Istotne jest, aby przestrzegać odpowiednich temperatur i czasu pieczenia, dzięki czemu otrzymasz równomiernie wypieczony, wilgotny środek i delikatnie rumianą skórkę.

Po upływie 40-50 minut sprawdź gotowość patyczkiem – jeśli wychodzi suchy, keks jest upieczony. W przypadku, gdy wierzch ciasta zbyt mocno się rumieni, przykryj go folią aluminiową. Aby zapobiec nierównemu i nieestetycznemu pękaniu ciasta, po około 20 minutach pieczenia można szybko naciąć wierzch keksu wzdłuż na głębokość około 1 cm. Po upieczeniu pozostaw wypiek w formie na 10 minut, a następnie wyjmij i ostudź na kratce.

Jak udekorować keks?

Aby nadać puszystemu keksowi eleganckie wykończenie, warto przygotować prosty lukier cytrynowy lub pomarańczowy. Wymieszaj 100-150 g cukru pudru z sokiem z 1 cytryny lub 1 pomarańczy, aż uzyskasz gładką, lejącą się masę. Polej ostudzony keks cienką warstwą i posyp dodatkowo posiekanymi migdałami lub skórką pomarańczową. Taka dekoracja podnosi zarówno walory wizualne, jak i smakowe wypieku.

Jak podawać i przechowywać keks?

Keks idealny do włoskiej kawy podawaj pokrojony w grube plastry, najlepiej lekko ciepły, by uwolnić aromaty bakalii. Świetnie komponuje się z espresso lub cappuccino, ale równie dobrze smakuje z herbatą czy kakao.

Aby zachować jego świeżość, przechowuj wypiek w papierze do pieczenia lub zamkniętym pojemniku, co pozwoli cieszyć się jego smakiem nawet przez kilka dni.

Keks to wypiek, który zyskuje na smaku z upływem czasu. Najlepiej smakuje po 2-3 dniach, gdy aromaty bakalii przenikną ciasto. Można go przechowywać nawet do tygodnia, owijając w ściereczkę i wkładając do woreczka w chłodne miejsce.