Które herbaty można parzyć kilka razy i jak to robić?

Wielokrotnie można parzyć przede wszystkim dobre herbaty liściaste, szczególnie oolong, pu-erh, białe oraz wybrane zielone. O powodzeniu decydują całe liście, właściwa temperatura i całkowite oddzielenie suszu od naparu. Pył w zwykłej torebce najczęściej oddaje większość smaku już podczas pierwszego zalania. Kolejne napary nie muszą być jedynie słabsze. Rozwijające się liście mogą ujawniać nowe nuty kwiatowe, owocowe, miodowe, mineralne albo prażone.

Które herbaty najlepiej znoszą kolejne zalania?

Największy potencjał mają liście duże, sprężyste i ciasno zwinięte. Oolong oraz pu-erh potrzebują czasem kilku kontaktów z wodą, aby w pełni się otworzyć. Biała herbata z pąków i dużych liści również zachowuje aromat przez kilka naparów. Czarna herbata zwykle daje mniej ciekawych powtórzeń, zwłaszcza gdy jest drobno pocięta.

Znaczenie ma także forma suszu. Całe liście oddają smak stopniowo, natomiast pył i drobne fragmenty szybko uwalniają intensywny napar, ale szybciej tracą charakter. Dlatego typowa saszetka może nadawać się najwyżej do drugiego, delikatniejszego zalania. Mieszanki z owocami, płatkami kwiatów i aromatami również można wykorzystać ponownie, lecz dodatki często są wyraźne tylko podczas pierwszego parzenia.

Poniższe wartości są orientacyjne. Liczba naparów zależy od jakości liści, ilości suszu, temperatury oraz czasu każdego zalania:

Jak parzyć herbatę kilka razy?

Możesz wybrać metodę zachodnią albo metodę wschodnią, znaną także jako gongfu cha. Pierwsza jest wygodna przy dużym kubku i umiarkowanej ilości suszu. Druga wykorzystuje więcej liści, mniej wody i krótkie zalania, dzięki czemu pozwala obserwować zmiany smaku w wielu naparach.

Najważniejsza zasada pozostaje taka sama w obu podejściach: po zakończeniu każdego parzenia liście muszą zostać całkowicie oddzielone od wody. Zostawienie ich w pełnym zaparzaczu prowadzi do dalszej ekstrakcji i często kończy się cierpkim, przeparzonym naparem.

Proces możesz przeprowadzić w następujący sposób:

1. Dobierz susz i naczynie – w metodzie zachodniej użyj zwykle 2–3 g liści na 250 ml wody. Zaparzacz powinien być na tyle duży, aby liście mogły się rozwinąć. Przy oolongu i pu-erhu sprawdzi się gaiwan, mały czajniczek albo zaparzacz przelewowy.
2. Ustaw temperaturę – zieloną herbatę zacznij parzyć w 70–80°C, białą w 80–90°C, oolong w 80–90°C, a czarną w 90–100°C. Są to punkty wyjścia, nie sztywne reguły. Jeśli napar jest zbyt cierpki, obniż temperaturę lub skróć czas.
3. Wykonaj pierwsze zalanie – przy metodzie zachodniej zacznij od około 1–3 minut, zależnie od rodzaju herbaty. W metodzie wschodniej użyj większej ilości suszu i parz przez kilkanaście sekund. Sprasowany pu-erh możesz najpierw krótko przepłukać gorącą wodą, którą następnie wylejesz.
4. Odlej cały napar – nie zostawiaj wody na dnie zaparzacza i nie wyciskaj mocno liści. Wyciskanie może uwolnić nadmiar cierpkości, a delikatny susz może się uszkodzić.
5. Wykonaj kolejne zalanie – użyj podobnej temperatury i obserwuj liście. Drugie parzenie nie musi być dłuższe. Nawilżone i otwarte liście często oddają smak szybciej, więc kolejne zalanie może trwać tyle samo albo krócej niż pierwsze.
6. Wydłużaj czas dopiero później – przy trzecim i następnych naparach czas można stopniowo zwiększać, a w razie potrzeby zastosować nieco cieplejszą wodę. Zakończ sesję, gdy napar traci charakter.

W metodzie zachodniej większość smaku uwalnia się podczas pierwszego i drugiego zalania, dlatego zwykle uzyskasz mniej naparów. Metoda wschodnia pozwala wykorzystać potencjał dużych liści dokładniej, ale wymaga częstego odlewania małych porcji naparu.

Jak dbać o higienę mokrych liści?

Mokry susz jest nietrwały. Najlepiej potraktować wielokrotne parzenie jako jedną sesję trwającą najwyżej kilka godzin, a nie sposób na przechowywanie liści do następnego dnia. Między zalaniami zadbaj o następujące warunki:

• Dokładnie odlej całą wodę z zaparzacza.
• Pozostaw liście w czystym, otwartym naczyniu, aby nie kisiły się w cieple i wilgoci.
• Nie zamykaj szczelnie gorącego zaparzacza i nie dotykaj suszu rękami.
• Wykonaj następne parzenie możliwie szybko, najlepiej w ciągu tej samej sesji.
• Nie zostawiaj mokrych liści na noc ani na cały dzień w temperaturze pokojowej.

Jeśli pojawi się nietypowy zapach, śluzowata powierzchnia albo jakakolwiek wątpliwość dotycząca świeżości, liście wyrzuć. Nie próbuj ich suszyć i ponownie wykorzystywać do picia.

Po czym poznać, że to już koniec?

Liczba parzeń jest tylko wskazówką. O zakończeniu decyduje jakość naparu oraz zapach liści. Przestań parzyć, gdy zauważysz któryś z tych sygnałów:

• Liście niemal nie mają aromatu po rozgrzaniu i rozwinięciu.
• Napar przypomina głównie ciepłą wodę.
• Kolor jest bardzo jasny mimo wyraźnego wydłużenia czasu.
• Pozostaje płaska cierpkość bez słodyczy i charakterystycznych nut.
• Susz pachnie nieprzyjemnie, kwaśno lub inaczej niż na początku.

Wielokrotne parzenie jako sposób poznawania herbaty

Nie próbuj odtwarzać za każdym razem identycznego naparu. Właśnie zmiana aromatu i intensywności jest najciekawszą częścią tego sposobu parzenia. Zacznij od krótszego zalania, obserwuj smak i modyfikuj tylko jeden parametr – czas albo temperaturę. Oolong, pu-erh, biała herbata i liściasta zielona zwykle odwdzięczą się za taką uważność większą liczbą interesujących naparów, a nawet zwykła czarna herbata może zyskać drugie życie, jeśli składa się z dużych liści.