Dlaczego jabłka się marszczą i jak temu zapobiec?

Jabłka marszczą się najczęściej dlatego, że tracą wodę. Zwykle jest to naturalny skutek dojrzewania i zbyt długiego przechowywania. Jeśli jednak na skórce pojawiają się brunatne plamy, nalot albo miękkie, gnijące miejsca, przyczyną może być choroba grzybowa. Takich owoców nie należy jeść.

Dlaczego jabłka się marszczą?

Skórka jabłka z czasem traci elastyczność, ponieważ owoc oddaje wodę do otoczenia. Proces przyspiesza w ciepłym, suchym i przewiewnym miejscu, a także wtedy, gdy jabłka są przechowywane zbyt długo. Miąższ staje się mniej jędrny, a powierzchnia owocu delikatnie się zapada i marszczy.

Naturalnie pomarszczone jabłko nie musi być zepsute. Jeżeli jest tylko mniej jędrne, bez plam, pleśni i nieprzyjemnego zapachu, można je wykorzystać na kompot, mus albo ciasto. Inaczej należy postąpić w przypadku objawów zgnilizny.

Marszczenie naturalne czy choroba?

Najłatwiej rozpoznać problem po wyglądzie skórki i miąższu. Poniższe zestawienie pomaga szybko ocenić, z czym masz do czynienia:

Brunatna zgnilizna drzew ziarnkowych, nazywana także moniliozą, jest wywoływana przez grzyb Monilinia fructigena. Patogen łatwo wnika przez uszkodzenia skórki, na przykład po gradzie, żerowaniu owadów lub nieostrożnym zbiorze. Porażone jabłko brunatnieje, marszczy się i może zasychać na drzewie, tworząc tak zwaną mumię. W niej grzyb może przetrwać do kolejnego sezonu.

Szara pleśń, powodowana przez Botrytis cinerea, daje bardziej charakterystyczny objaw – szary, pylący nalot. Choroba może rozwijać się zarówno na drzewie, jak i podczas przechowywania. Gnijącego jabłka nie wystarczy obrać ani odkroić zainfekowanej części. Cały owoc należy wyrzucić, ponieważ grzybnia może przerastać głębiej, niż wskazuje widoczna plama.

Jak przechowywać jabłka, żeby się nie marszczyły?

Największe znaczenie ma ograniczenie utraty wody bez tworzenia warunków sprzyjających pleśni. Jabłka przeznaczone do przechowywania powinny być zdrowe, suche i bez obić. Nie należy ich myć przed odłożeniem, ponieważ wilgoć na skórce ułatwia rozwój chorób.

Przy przechowywaniu pomagają następujące zasady:

• Wybierz chłodne miejsce o dość wysokiej wilgotności powietrza, ale z możliwością wymiany powietrza.
• Układaj owoce w jednej warstwie lub w płytkich skrzynkach, aby szybko zauważyć oznaki gnicia.
• Oddzielaj jabłka uszkodzone, nadgryzione i mocno miękkie od zdrowych.
• Nie przechowuj owoców w szczelnie zamkniętych workach, w których gromadzi się para wodna.
• Regularnie przeglądaj zapasy i usuwaj sztuki z plamami, nalotem lub nieprzyjemnym zapachem.
• Ogranicz sąsiedztwo produktów wrażliwych na etylen, ponieważ jabłka wydzielają ten gaz podczas dojrzewania.

Jabłka najlepiej zrywać delikatnie, bez obijania i zrywania skórki. Owoce przeznaczone do dłuższego przechowywania powinny być zebrane w odpowiednim stadium dojrzałości zbiorczej. Zbyt późny zbiór zwykle pogarsza ich trwałość i zwiększa podatność na zgnilizny.

Jak zapobiegać marszczeniu jabłek na drzewie?

Jeżeli jabłka marszczą się jeszcze przed zbiorem i jednocześnie pojawiają się na nich plamy, przyczyną częściej jest infekcja niż zwykłe odwodnienie. W sadzie najważniejsza jest higiena oraz ograniczanie uszkodzeń owoców.

Przed sezonem i podczas pielęgnacji sprawdź poniższe punkty:

• Usuń mumie owocowe z gałęzi i zbierz zgniłe jabłka spod drzewa.
• Wytnij porażone pędy z zapasem zdrowej tkanki, a chore resztki usuń z sadu.
• Prześwietl koronę, aby powietrze i światło docierały do owoców, a liście szybciej obsychały po deszczu.
• Kontroluj szkodniki, które przegryzają lub uszkadzają skórkę jabłek.
• Podczas zbioru obchodź się z owocami delikatnie i nie wrzucaj ich do skrzynek z dużej wysokości.
• Nie pozostawiaj długo mokrych owoców w zamkniętych pojemnikach.

Opryski mogą być potrzebne przy silnym zagrożeniu chorobami, ale nie zastąpią usuwania źródeł infekcji. Środki ochrony roślin stosuj wyłącznie zgodnie z aktualną etykietą i przeznaczeniem preparatu. W przydomowym sadzie pierwszeństwo powinny mieć cięcie, higiena, kontrola szkodników oraz ostrożny zbiór.

Co zrobić z pomarszczonymi jabłkami?

Jabłko tylko pomarszczone, lekko miękkie i pozbawione oznak pleśni można przeznaczyć do obróbki termicznej. Sprawdzi się w cieście, musie, kompocie lub pieczonym daniu. Owoc z brunatną zgnilizną, szarym nalotem, wyciekiem albo nieprzyjemnym zapachem powinien trafić do odpadów. Nie próbuj ratować go przez odkrojenie jednej części.

Samo marszczenie zwykle oznacza utratę wody, ale marszczenie połączone z plamami lub nalotem wskazuje na chorobę. W takim przypadku bezpieczeństwo jest ważniejsze niż wykorzystanie owocu.