Szarlotka na dużą blachę – przepis
Zapraszam Cię do upieczenia aromatycznej szarlotki na dużą blachę, która spokojnie nakarmi całą rodzinę i gości. Ten przepis prowadzi krok po kroku, więc poradzi sobie z nim nawet osoba, która rzadko piecze. Przygotuj klasyczne ciasto z kruchą podstawą, soczystymi jabłkami i delikatną pianą bezową, która pięknie wyrasta w piekarniku.
Składniki
- 500 g mąki pszennej tortowej (typ 450–500)
- 250 g zimnego masła lub masła klarowanego o temperaturze lodówkowej
- 150 g drobnego cukru do wypieków
- 1 opakowanie cukru wanilinowego (ok. 16 g)
- 2 łyżeczki proszku do pieczenia
- szczypta soli
- 5 żółtek jaj (białka odłóż do piany)
- 2 łyżki gęstej śmietany 18%
- ok. 2 kg kwaśnych jabłek po obraniu (np. szara reneta, antonówka, ligol)
- 3–4 łyżki cukru do jabłek, w zależności od ich kwaśności
- 2 łyżeczki cynamonu
- sok z połowy cytryny
- 2–3 łyżki mąki ziemniaczanej lub kaszy manny do zagęszczenia nadzienia
- 5 białek jaj (od żółtek użytych do ciasta kruchego)
- 150 g cukru do ubijania białek
- 1 opakowanie proszku budyniowego waniliowego bez cukru (ok. 40 g)
- cukier puder do posypania gotowej szarlotki
- masło i papier do pieczenia do przygotowania blachy
Podane składniki wystarczą na dużą prostokątną blachę o wymiarach około 25 x 36 cm, co daje mniej więcej 18–24 porcje szarlotki, w zależności od wielkości kawałków.
Sposób wykonania
- Przygotuj kruche ciasto. Do dużej miski przesiej mąkę. Dodaj proszek do pieczenia, sól, cukier i cukier wanilinowy. Wymieszaj, aby składniki suche równomiernie się połączyły. Zimne masło pokrój w kostkę i wrzuć do mąki. Rozcieraj palcami lub siekaj nożem, aż powstanie sypka kruszonka bez większych grudek.
- Dodaj do miski żółtka oraz śmietanę. Zagnieć szybko ciasto, aż składniki się połączą i masa stanie się jednolita. Jeśli ciasto bardzo się kruszy, możesz dodać jeszcze 1 łyżkę śmietany. Uformuj kulę.
- Podziel ciasto na dwie nierówne części. Większą część przeznacz na spód. Mniejszą część owiń osobno folią. Obie części włóż do lodówki na około 40–60 minut. Mniejszą porcję ciasta możesz dodatkowo włożyć na ostatnie 20–30 minut do zamrażarki. Dzięki temu później wygodniej będzie ją zetrzeć na wierzch szarlotki.
- Przygotuj nadzienie jabłkowe. Jabłka obierz, usuń gniazda nasienne i zetrzyj na tarce o grubych oczkach. Polej sokiem z cytryny. Dodaj cukier oraz cynamon. Wymieszaj. Jeśli jabłka puszczą bardzo dużo soku, możesz delikatnie je odcisnąć, a następnie wymieszać z mąką ziemniaczaną lub kaszą manną. Dzięki temu nadzienie będzie zwarte i nie rozmoczy spodu.
- Rozgrzej piekarnik do temperatury 180°C w funkcji góra dół. Dużą blachę wyłóż papierem do pieczenia. Większy kawałek schłodzonego ciasta rozwałkuj na placek dopasowany wielkością do formy lub wylep dno blachy palcami. Spód nakłuj gęsto widelcem, aby ciasto równomiernie się piekło.
- Wstaw formę z ciastem do nagrzanego piekarnika i podpiecz spód przez około 12–15 minut, aż lekko się zetnie i delikatnie zrumieni przy brzegach. Wyjmij blachę i odstaw na kilka minut, aby spód lekko przestygł.
- W czasie, gdy spód się podpieka, przygotuj pianę z białek. Białka przelej do czystej, suchej miski. Ubijaj mikserem na średnich obrotach, aż powstanie gęsta, sztywna piana. Następnie stopniowo dosypuj cukier, po 1–2 łyżki, nie przerywając ubijania. Kontynuuj, aż piana stanie się bardzo błyszcząca i gęsta, a cukier całkowicie się rozpuści.
- Na koniec wsyp do piany proszek budyniowy. Delikatnie wymieszaj szpatułką lub na najniższych obrotach miksera. Powstanie gładka, puszysta masa, która ustabilizuje się podczas pieczenia i utworzy efektowną warstwę na szarlotce.
- Na podpieczony spód wyłóż równą warstwą przygotowane jabłka. Dokładnie je rozprowadź, lekko dociskając, aby nie było pustych miejsc. Na jabłkach rozsmaruj całą pianę z białek, wygładzając wierzch łyżką lub szpatułką.
- Mniejszy kawałek dobrze schłodzonego ciasta wyjmij z zamrażarki i zetrzyj bezpośrednio na pianę na tarce o grubych oczkach. Staraj się rozłożyć starte ciasto możliwie równomiernie po całej powierzchni. Dzięki temu wierzch po upieczeniu będzie kruchy i ładnie przyrumieniony.
- Wstaw szarlotkę do piekarnika nagrzanego do 180°C. Piecz około 40–45 minut, aż wierzch nabierze złotego koloru, a piana dobrze się zetnie. Jeśli zauważysz, że góra zbyt szybko się rumieni, możesz pod koniec pieczenia przykryć formę luźno kawałkiem papieru do pieczenia.
- Po upieczeniu wyjmij szarlotkę z piekarnika. Odstaw do całkowitego wystudzenia w formie. Jest to bardzo ważny etap, ponieważ gorąca szarlotka z wysoką warstwą jabłek i piany jest miękka. Po ostudzeniu masa stężeje, a kawałki będą się równo kroiły. Przed podaniem posyp wierzch obficie cukrem pudrem.
Dodatkowe wskazówki i informacje
Szarlotka na dużą blachę najlepiej smakuje przygotowana z lekko kwaśnych, aromatycznych jabłek. Świetnie sprawdzą się odmiany takie jak reneta, antonówka czy ligol. Słodsze jabłka możesz połączyć z bardziej kwaśnymi, aby uzyskać pełniejszy smak nadzienia.
Do zagęszczenia soku z jabłek warto użyć mąki ziemniaczanej lub kaszy manny. Dzięki temu szarlotka nie będzie zbyt mokra, a kruche ciasto zachowa strukturę. Jeśli jabłka są bardzo soczyste, możesz je wcześniej krótko poddusić na patelni, aby odparować nadmiar płynu i dopiero wtedy wymieszać z mąką ziemniaczaną.
Najlepszy efekt uzyskasz, piekąc ciasto w trybie góra dół. Jeśli korzystasz z termoobiegu, obniż temperaturę pieczenia do około 165–170°C i kontroluj wierzch szarlotki, ponieważ może rumienić się szybciej. Upieczone ciasto możesz przechowywać w chłodnym miejscu nawet 2–3 dni. Wystarczy przykryć je bawełnianą ściereczką lub włożyć do pojemnika.
Szarlotkę możesz podać na wiele sposobów. Świetnie smakuje:
- na ciepło z gałką lodów waniliowych
- z sosem karmelowym lub sosem waniliowym
- z kleksem bitej śmietany i świeżymi owocami, np. malinami
To ciasto dobrze znosi mrożenie. Po całkowitym wystudzeniu pokrój szarlotkę na porcje, każdą owiń folią spożywczą lub włóż do pojemnika i zamroź. Przed podaniem rozmroź w lodówce lub delikatnie podgrzej w piekarniku. Warstwa kruchego ciasta pozostanie chrupiąca, a jabłka zachowają smak.
Orientacyjna wartość odżywcza jednego kawałka szarlotki (przy założeniu, że z dużej blachy otrzymasz 20 porcji) przedstawia się następująco:
| Wartość | Na 1 porcję (1/20 blachy) |
| Kalorie | około 280–320 kcal |
| Białko | około 4–5 g |
| Tłuszcz | około 12–15 g |
| Węglowodany | około 40–45 g |
Jeśli chcesz, możesz wzbogacić nadzienie jabłkowe o garść rodzynek, posiekane orzechy włoskie lub płatki migdałów. Warto podkreślić, że taka szarlotka na dużą blachę jest idealna na przyjęcia, święta i spotkania rodzinne, bo łatwo pokroić ją na wiele równych porcji i wygodnie podać gościom.